АКАМНИНГ ҚОТИЛЛАРИ ЖАЗО ОЛДИ. АММО БУГУН УЛАРДАН БИРИ РАВШАН РАЖАБОВ КОРРУПЦИЯГА ҚАРШИ КУРАШИШ БЎЛИМИДА РАҲБАР БЎЛИБ ИШЛАМОҚДА!

Илҳом Ибодовнинг синглиси суд ҳукми, жазодан озод этилиш ҳолатлари ва собиқ МХХ ходимининг бугунги лавозимига ҳуқуқий аниқлик киритишни сўрамоқда.

2015 йил 12 сентябрь. Бу сана Илҳом Ибодовнинг оиласи учун ҳеч қачон унутилмайдиган оғир кун бўлиб қолди. Бухорода тадбиркорлик билан шуғулланган Илҳом Ибодовнинг ҳаёти фожиали тарзда тугади. Шундан сўнг унинг оиласи воқеа тафсилотларини аниқлаш, айбдорлар қонуний жавобгарликка тортилиши ва адолат қарор топиши учун йиллар давомида мурожаатлар билан чиқди.

Бугун эса бу оила вакилларидан бири янги саволни ўртага қўймоқда: оғир жиноят иши бўйича суд ҳукми чиқарилганидан кейин, ушбу ишда судлангани айтилган шахснинг коррупцияга қарши курашиш йўналишида раҳбарлик лавозимида ишлашига қандай ҳуқуқий асослар мавжуд?

Бу саволга тахминлар эмас, расмий ҳужжатлар ва қонунчилик талабларига асосланган жавоб керак.

Президентга етказилган мурожаат ва оилада қолган умид

Илҳом Ибодовнинг синглиси ўз мурожаатида 2018 йил 16 февраль куни Бухоро вилоятининг Пешку туманида бўлиб ўтган учрашувни алоҳида эслайди. Унинг баён этишича, ўша учрашувда оиланинг мурожаати жамоатчилик эътиборига етказилган, Илҳом Ибодовнинг вафоти билан боғлиқ ҳолатлар ва суратлар ҳақида гапирилган, айбдорлар узоқ муддатга озодликдан маҳрум этилиши мумкинлиги таъкидланган.

Оила буни адолат қарор топишига бўлган умид сифатида қабул қилган.

Мурожаат муаллифининг таъкидлашича, онаси ҳам йиллар давомида ҳақиқатни излаган, давлат идораларига аризалар билан чиққан ва фарзандининг ўлими билан боғлиқ ҳолатларга қонуний баҳо берилишини сўраган.

Оила учун бу масала шунчаки ўтмишда қолган воқеа эмас. Уларнинг фикрича, суд ҳукми, жазо ижроси ва айрим шахсларнинг кейинги фаолиятига оид саволлар ҳали ҳам расмий тушунтиришни талаб қилади.

Суд ҳукми ва жазодан озод этилишга оид саволлар

Мурожаат муаллифи тақдим этган маълумотларга кўра, 2018 йилда Ўзбекистон Республикаси Ҳарбий судида мазкур иш бўйича суд жараёни бўлиб ўтган. У Ражабов Равшан Рашидовичга нисбатан Жиноят кодексининг 235-моддаси 3-қисми ҳамда 301-моддаси 3-қисми «а» банди бўйича айбловлар доирасида 16 йил озодликдан маҳрум қилиш жазоси тайинланганини билдирмоқда.

Ушбу маълумотларни суд ҳукмининг тўлиқ ва тасдиқланган нусхаси асосида текшириш муҳим. Шунингдек, жазонинг амалда қандай ўталгани, жазо муддатига таъсир қилган қарорлар мавжудлиги ва озодликка чиқишнинг ҳуқуқий асослари ҳам тегишли ҳужжатлар орқали аниқланиши лозим.

Мурожаат муаллифининг айтишича, суд ҳукми билан узоқ муддатга озодликдан маҳрум этилган айрим шахслар орадан уч-тўрт йил ўтиб озодликка чиққан. Бу ҳолат оилада қатор саволларни юзага келтирган.

Жумладан:

– Жазо муддатига таъсир қилган қандай суд ёки бошқа ваколатли орган қарорлари қабул қилинган?

– Жазодан озод этишда қонунчиликда белгиланган тартиб ва асосларга риоя қилинганми?

-Мазкур қарорларнинг қонунийлигини текшириш имконияти борми?

Бу саволларга фақат расмий ҳужжатлар асосида жавоб бериш мумкин.

Ражабов Равшаннинг бугунги лавозими: ҳуқуқий аниқлик зарур

Мурожаат муаллифи очиқ манбаларда Ражабов Равшан Рашидовичнинг «Ҳудудгаз Пойтахт» газ таъминоти филиалида коррупцияга қарши сиёсатни амалга ошириш йўналишидаги бўлим раҳбари сифатида кўрсатилганини маълум қилмоқда.

Агар ушбу маълумот амалдаги расмий маълумотлар билан тасдиқланса, мазкур тайинловнинг ҳуқуқий асослари юзасидан қонуний саволлар пайдо бўлади.

Бу лавозимга тайинлашдан олдин номзоднинг судланганлик ҳолати ва лавозимни эгаллашига таъсир қилиши мумкин бўлган ҳуқуқий чекловлар текширилганми?

Коррупцияга қарши курашиш йўналишидаги раҳбарлик лавозими қонунийлик, холислик ва ишончни талаб қилади. Шу сабабли, муайян шахснинг судланганлиги ва ҳуқуқий мақомига оид саволлар мавжуд бўлса, уларни расмий тартибда ўрганиш жамоатчилик ишончи учун ҳам муҳимдир.

Шу билан бирга, судланганлик ҳолатининг лавозим эгаллашга таъсири шахснинг амалдаги ҳуқуқий мақоми, суд ҳукми, жазо ижроси ва тегишли қонунчилик нормаларига боғлиқ. Шунинг учун фақат ўтмишдаги суд ҳукмига таяниб, унинг бугунги лавозими қонунга зид деган қатъий хулоса чиқаришдан олдин барча ҳолатлар текширилиши керак.

Масъул идораларга саволлар

Илҳом Ибодовнинг синглиси Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси, Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ва «Ҳудудгазтаъминот» АЖ раҳбариятига мурожаат қилиб, қуйидаги масалаларни ўрганишни сўрамоқда:

Биринчидан, Ражабов Равшан Рашидовичга нисбатан чиқарилган суд ҳукми, жазо ижроси ва амалдаги ҳуқуқий мақомига оид маълумотларни қонун доирасида текшириш.

Иккинчидан, унинг «Ҳудудгаз Пойтахт» тизимидаги раҳбарлик лавозимига тайинланиши учун қандай ҳуқуқий асослар мавжудлигини аниқлаш.

Учинчидан, кадрлар текшируви ўтказилгани ва тайинловда амалдаги қонунчилик талабларига риоя қилингани ҳақида расмий тушунтириш бериш.

Тўртинчидан, текширув натижасида қонунбузилиш ҳолатлари аниқланса, ваколат доирасида қонуний чоралар кўриш.

Мурожаат муаллифи умумий мазмундаги жавоб эмас, балки аниқ ҳужжатлар ва ҳуқуқий асосларга таянган тушунтириш олишни истамоқда.

Оила учун адолат масаласи ҳали ҳам долзарб

«Мен акамни қайтариб ололмайман. Аммо адолат, қонунийлик ва масъулият ҳақидаги саволларимга жавоб олишга ҳақлиман», — дейди мурожаат муаллифи ўз талабининг моҳиятини ифода этар экан.

Унинг мурожаатида бир нарса аниқ: оила Илҳом Ибодовнинг вафоти билан боғлиқ ўтмишдаги воқеаларни қайта баҳслашиш билангина чекланмоқчи эмас. Улар суд ҳукмининг ижроси, жазодан озод этилиш асослари ва бугунги лавозим тайинловининг қонунийлигига оид саволларга жавоб олишни истайди.

Масалага ҳуқуқий аниқлик киритиш учун ваколатли идораларнинг расмий муносабати муҳим. Текширув натижалари жамоатчиликка қонун доирасида тушунтирилса, ҳам мурожаат муаллифининг саволларига жавоб берилади, ҳам давлат идораларининг очиқлиги ва қонунийликка бўлган ишонч мустаҳкамланади.

Қонун олдида тенглик — барча шахслар учун бир хил ҳуқуқий талаблар амал қилиши ва ҳар бир жиддий саволга қонуний асосланган жавоб берилиши демакдир.

Эндиликда асосий савол очиқ қолмоқда: суд ҳукми, жазодан озод этилиш ҳолатлари ва Ражабов Равшан Рашидовичнинг бугунги лавозими ўртасидаги ҳуқуқий масалаларга масъул идоралар қандай изоҳ беради?

Таҳририят мазкур масала юзасидан ваколатли идораларнинг расмий муносабатини олишга ва келиб тушадиган жавобларни холис ёритишга тайёр.